SỐNG TỈNH THỨC HÔM NAY

Một nguyên lý căn bản của thực hành tỉnh thức là: có mặt trọn vẹn và thấy biết rõ những gì đang diễn ra nơi thân – tâm – cảnh, ngay khi chúng xuất hiện.

Tâm trí của chúng ta thường quay về quá khứ để đối chiếu, so sánh; hoặc hướng tới tương lai để dự đoán, lên kế hoạch. Điều này cần thiết cho đời sống, nhưng đôi khi, nó kéo ta vào những câu chuyện không liên quan đến hiện tại, phân mảnh sự chú tâm. Thân vẫn ở đó, nhưng tâm không thật sự thấy rõ điều đang xảy ra. Thực hành tỉnh thức sẽ giúp ta nhận ra cơ chế này.

Ví dụ, trong bữa cơm gia đình, con đang kể chuyện bài tập không được điểm cao. Vì mới thực hành, mình dễ bị lo ra nên “tâm chợt nghĩ về lời phê bình trong cuộc họp hôm qua, thấy bực bội.”, hay “thấy khó chịu khi so sánh con với một đứa trẻ khác.”

Các suy nghĩ này tự động tuôn trào nếu mình không nhận diện chúng. Khi thực hành, mình bắt đầu có thói quen ghi nhận các suy nghĩ, cảm xúc khi chúng xuất hiện, không phán xét, đè nén hay chạy theo, mà chỉ quan sát như một người lữ hành trên sân ga, rõ biết từng toa tàu mà không bước lên toa tàu nào cả.

Mình nhận diện. Gọi tên. Thở nhẹ. Và quay về.

Quay về với bữa cơm, với người thân trước mặt.

Quay về với đứa con đang cần được lắng nghe.

Mỗi khoảnh khắc nhận ra là một lần mình trở về, trao tặng cho chính mình một khoảng dừng nhỏ, đủ để không vội phản ứng theo thói quen cũ, và tự do chọn cách phản hồi phù hợp. Có khi mình vẫn còn vụng về, lựa chọn ấy có thể còn thiếu sót. Mình học bài học của sự bất toàn, và lại tiếp tục thận trọng quan sát mọi sự.

Chính qua cái thấy biết ấy, sự thay đổi bắt đầu!